Eerder dit jaar exposeerde hij nog een werk in onze Platform-ruimte op NS Station Amsterdam RAI, nu pakt Roy Villevoye flink uit in de immer prettige Kunsthal KADE te Amersfoort. We volgen ‘m al lang dus is Imaginable Lives goeddeels een feest van herkenning, al blijft het werk moeilijk in woorden te vatten. Kort gezegd: door ons ‘de ander’ te tonen in al diens ‘anders zijn’, confronteert Roy ons met de beperkingen van zijn/onze manier van kijken: de wereld zit nu eenmaal complex in elkaar en kent meer invalshoeken dan we plegen te denken. Tegelijkertijd blijft het frappant hoezeer de grens tussen Roys kunstpraktijk en zijn privéleven is vervaagd. Veel van zijn ‘onderwerpen’ (lees: leden van de Asmat-stam in Papoea Nieuw Guinea) zijn gaandeweg vrienden voor het leven geworden, en tussen de vele jungle-dia’s door zien we met enige regelmaat Roys vrouw Fransje en dochter Celine.

Het andere retrospectief in KADE, Trouble Skirts, is van de ons onbekende Mella Jaarsma. Dat blijkt een uitstekende match: ook zij werkt in Indonesië met de plaatselijke bevolking samen en doet dat eveneens met veel respect. Net als Villevoye maakt Jaarsma geen ‘etno-kunst’; hier wordt geen culturele antropologie bedreven. Met een westerse kunstblik en dito gevoel voor esthetiek wordt een eigen draai gegeven aan gebruiken en (soms vergeten) tradities, waarmee die inzichtelijker en daarmee genietbaarder worden voor mensen aan deze kant van de planeet. Dat uit zich in wonderlijke kledingstukken (van bijvoorbeeld bamboe, boomschors of de cocons van rupsen), installaties en videofilms. Uiteraard steekt ons koloniale verleden daarbij zo nu en dan zijn lelijke kop op.

Op de foto’s van boven naar beneden Roy Villevoye: Preparations (2009) | Diverse portretten en Rood Katoen (1998-2000, detail) | Mella Jaarsma: Trouble Skirts (2023) | Rubber Times II (2003) | Sara-Swati II (2000) en Shameless Gold (2002) | Roy Villevoye: Amün Mbes’ Reenactment (2017)
Helemaal bovenaan Mella Jaarsma: Kakies On A Broken Slope (2025, detail)
Hieronder Mella Jaarsma: Pertama Ada Hitam/First There Is Black (2021)