Naast steeds verder oprukkend fascisme, een staakt-het-vuren-maar-niet-heus, pedo-files, oorlogshitserij, (on)nodige noodpakketten en een liegende feeks (om maar eens wat te noemen) bood 2025 gelukkig ook weer een heleboel cultureels ter lering, afleiding en vermaak. Van het uitgebreide aanbod zagen en hoorden we uiteraard slechts een fractie; hieronder (in chronologische volgorde) wat we daarbovenuit vonden springen. Gewoon, omdat het kan, en omdat lijstjes maken nu eenmaal een leuke bezigheid blijft. (De blauwe linkjes verwijzen naar stukjes die we over het gebodene schreven.)
K U N S T
Work In Progress | Casper Braat @ Torch Gallery, Amsterdam
Nuri Bilge Ceylan @ EYE Filmmuseum, Amsterdam – Al was het maar vanwege die schitterende fragmenten uit waarschijnlijk ’s mans beste film Once Upon A Time In Anatolia.
Mama Dada | Lucas Bindervoet @ Theater Bellevue, Amsterdam
Sag Mir Wo Die Blumen Sind | Anselm Kiefer @ Van Gogh Museum & Stedelijk Museum, Amsterdam
The Life Of Things @ Museum Voorlinden, Wassenaar
Past Disquiet @ Framer Framed, Amsterdam – Prachtig ingerichte expositie van ‘aksie’-posters en -pamfletten uit de jaren ’60 tot ’80, van anti-Apartheid tot pro-Palestina.
To Breathe – Mokum | Kimsooja @ Oude Kerk, Amsterdam
All About Love | Mickalene Thomas @ Les Abattoirs, Toulouse (F)
Diamonds Are Forever | Erik Alkema @ OLVG-kapel, Amsterdam – Een akelig ziekteproces verbeeld in veertien wandkleden (‘statiën’.)
OMG! @ Museum Krona, Uden
Where Both Ends Meet | Kishio Suga @ Museum Cobra, Amstelveen
Unbound | Karel Martens @ Stedelijk Museum, Amsterdam – Een feest van kleuren, vormen en letters dat deed terugverlangen naar de tijd dat grafisch ontwerpen nog ‘echt’ handwerk was.
Brancusi, The Birth Of Modern Sculpture @ H’art Museum, Amsterdam
Skin To Skin | Sandra Mujinga @ Stedelijk Museum, Amsterdam – …werd bij elk bezoek beter (en de veel te generieke soundtrack minder storend.)
M U Z I E K
Ethel Cain: Perverts (online)
Wendy Eisenberg Trio @ Plantagedok, Amsterdam
ICP Orkest | The Ex @ Paradiso, Amsterdam
The Ex: If Your Mirror Is Broken (LP) – Misschien wel hun meest directe plaat.
Geo | Giulio Erratum and the End of the Wurm | Nape Neck @ Vondelbunker, Amsterdam
The Jesus Lizard @ Melkweg, Amsterdam
Lifeguard @ Paradiso, Amsterdam
Nadah El Shazly: Laini Tani (LP)
A Plague Of Lighthouse Keepers @ Rosenstock-Huessyhuis, Haarlem
Able Noise | caroline @ Tolhuistuin, Amsterdam
Plainscapes (Peteris Vask, 2002) door Capella Amsterdam, Calinda Thompson, Tim Posner @ Muziekgebouw aan het IJ, Amsterdam – Hoogtepunt van ’20 jaar Muziekgebouw minifestival’.
Rún: Rún (LP) – Prettig allegaartje van folk, noise en doom.
Scram C Baby @ De Nieuwe Anita, Amsterdam – Nineties-veteranen rocken alsof de tijd heeft stilgestaan.
Joanna Robertson: Blurrr (LP)
Atol Atol Atol @ Willem de Zwijgerkerk, Amsterdam
Canto Ostinato (Simeon ten Holt, 1976) door Marnix van de Poll @ OLVG-kapel, Amsterdam
F I L M
No Other Land (Yuval Abraham | Basel Adra | Hamdan Ballal | Rachel Szor)
The Brutalist (Brady Corbet)
I’m Still Here (Walter Salles)
An American Pastoral (Auberi Edler) | Trains (Maciej J. Drygas) – Hoogtepunten van een lange Best Of IDFA-dag.
Pink Floyd At Pompeii (Adrian Maben, re-release)
狗阵 / Black Dog (Guan Hu) – Mysterieuze man meets dolle hond in Noord-Chinees spookstadje.
Weapons (Zach Cregger) | Bring Her Back (Danny en Michael Philippou) – Een (wan)smakelijke portie horror gaat er altijd wel in…
Hoard (Luna Carmoon)
Put Your Soul On Your Hand And Walk (Sepideh Farsi) – Misschien wel de belangrijkste film van het jaar. In elk geval die met de meeste emotionele impact.
One Battle After Another (Paul Thomas Anderson) – Eindelijk weer eens een ‘PTA’ die ons goed beviel.
Caravaggio (Derek Jarman, re-release)
Bugonia (Yorgos Lanthimos)
It Was Just an Accident (Jafar Panahi)
À Bout De Souffle (Jean-Luc Godard) & Nouvelle Vague (Richard Linklater) – Samen op één middag, c’est idéal!
Afbeeldingen bovenaan, met de klok mee: Bugonia | Anselm Kiefer | Karel Martens | Roy Villevoye | OMG! | Pink Floyd | Past Disquiet | Kimsooja
Afbeeldingen onderaan, met de klok mee: Brancusi | Kishio Suga | Caravaggio | À Bout de Souffle | Sandra Mujinga | Casper Braat