2001-2013

Polderlicht 2001

2, 3 en 4 november 2001 van 18.00 tot 23.00 uur | Polderweggebied (Polderweg, Oranje-Vrijstaatkade), Amsterdam Oost | Toegang gratis

video | De eerste editie van Polderlicht was bedoeld om nog een laatste keer het Polderweggebied te laten zien zoals het was (een rommelige rafelrand met veelal vage bedrijfjes tussen prachtig industrieel erfgoed, waar zich ’s avonds normaliter maar weinigen waagden) voordat de ingrijpende sanering er een onherkenbare, want volstrekt nieuwe buurt van zou maken. Het concept was eigenlijk uiterst eenvoudig: grotere en kleinere licht-, geluid- en videowerken gingen een ‘relatie’ aan met (stukjes van) het gebied, vormden samen een ‘route’, en toonden het Polderweggebied op een nieuwe manier: nog steeds een obscuur, rafelig stukje stad maar met verrassende veel charme en vol verrassende hoekjes. Met een plattegrond in de hand kon de bezoeker van kunstwerk naar kunstwerk lopen: er was geen vaste volgorde, men kon overal beginnen.

Er werd een aantal kunstenaars geëngageerd die tesamen voor een verrassend mooi geheel zorgden. Er waren kunstwerken bij van monumentale afmetingen, zoals het geprojecteerde hoofd van Peter Zegveld, en er waren minuscule werkjes zoals het stemmetje in de boom dat Hi! How Are You? zei, van Christiane de Jong. Voor zo’n eerste keer wisten wij een paar ‘grote jongens’ te strikken, waaronder de al genoemde Zegveld en de wereldvermaarde fotograaf Erwin Olaf. Wij hadden weliswaar geen enkele ervaring met het op poten zetten van iets in de orde van grootte van Polderlicht, en de organisatie verliep daardoor af en toe wat chaotisch, maar deze eerste editie was een succes. Het weer was zacht, de sfeer was lekker schimmig en d’r waren zo’n 1500 bezoekers.

Deelnemende kunstenaars:
Hans Wilschut | Eibert Draisma | Peter F. van Loon | Nikki Lindt | Peter Zegveld | Henk Wildschut | Hester Scheurwater | Marcel Pol | Erwin Olaf | Louisa Lilani | Michal Butink | Ida Lohman | Hendrik-xs | Ro Hagers | Christiane de Jong | Nikola Vincelj | Jeanne van der Horst | Peter van Cooten | Willem Marijs | Don Bosco | Marieke Bolhuis | Yvonne Oerlemans | Roel Weenink | Peggy Bonthuis

Op de tweede avond van Polderlicht was er een speciale live-avond in de aula van Montessori College Oost. Geluidskunstenaars traden op en begeleidden filmbeelden van eigen hand, soms verstild en soms extreem heftig. Met: Dan Geesin, Labdog & Jaap Pieters, Gert Jan Prins en Ro Hagers. De pauzemuziek werd verzorgd door DJ Ben.

Polderlicht 2001 was mogelijk dankzij steun van stadsdeel Oost/Watergraafsmeer, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, VSB Fonds, Prins Bernhard Cultuurfonds Amsterdam, Projectbureau Polderweggebied, Woningbedrijf Amsterdam, Woningbedrijf Het Oosten en vele anderen.

Polderlicht 2003

31 oktober, 1 en 2 november 2003 van 18.00 tot 23.00 uur | | Polderweggebied (Polderweg, Oranje-Vrijstaatkade), Amsterdam Oost | Toegang gratis

video | De tweede Polderlicht-editie kwam er omdat de sanering langer op zich liet wachten dan aanvankelijk gedacht/verwacht. En dus lag het Polderweggebied er na twee jaar nog steeds min of meer bij zoals de eerste keer. En waarom het dan niet nog een keertje proberen? Het concept bleef hetzelfde: op basis van een plattegrond kon men op ‘ontdekkingstocht’ door het gebied, van het ene kunstwerk naar het andere, en op die manier de omgeving op een andere manier beleven.

De ochtend ná deze editie ging de sloophamer in De Lange School; sindsdien is schandalig veel verdwenen van de restanten van de Oostergasfabriek ( (industrieel erfgoed!) De tweede editie van Polderlicht kenmerkte zich door een aanmerkelijk groter aantal kunstwerken, zij het van overwegend kleinere formaten. We werkten voor deze editie samen met andere culturele instellingen: Galerie Outline en Muziekcentrum De IJsbreker. Het weer was matig, de laatste avond regende het zelfs heel hard (wat dan wel weer een stoer effect gaf.) Niettemin kwamen er zo’n 2000 bezoekers.

Deelnemende kunstenaars:
Arjen Boerstra | Eibert Draisma | Jaap Pieters | Guda Koster | Rachel de Boer | Henk Wildschut | Paul Baartmans | Nynke Deinema | Peter Gerritsen | Stefan Hoffmann | Tessa Joosse | Peter F. van Loon | Nota Bene | Anne Parlevliet | Sandro Setola | Jan Stropdas | Prioritaire | Allard Zoetman | Michal Butink | Agneta Evenhuis | Ro Hagers | Hendrik-xs | Hans Wilschut | Arnoud Schuurman | Tamar Frank | Joosten en Van Assendelft | Ronald de Boer | Margreet Krame | Arjen Lancel | Stanislaw Lewkowicz | Jan Wilem Maris | Peter Zegveld

Polderlicht 2003 was mogelijk dankzij steun van stadsdeel Oost/Watergraafsmeer, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, VSB Fonds, Stichting Doen, Prins Bernhard Cultuurfonds Amsterdam, Woningcorporatie Ymere en vele anderen.

Polderlicht 2005

28, 29 en 30 oktober 2005 van 18.00 tot 23.00 uur | Polderweggebied (Polderweg, Oranje Vrijstaatkade), Amsterdam Oost | Toegang gratis

video | De derde editie alweer… Polderlicht werd langzaamaan een traditie! De bodemsanering van het Polderweggebied was inmiddels in volle gang en d’r was al het nodige gesloopt. Dat maakte ‘ons’ terrein dit keer een heel stuk kleiner. Geen echte ‘route’ deze keer, meer een ommetje… De kunstwerken stonden daardoor dichter op elkaar en leken soms clusters te vormen, iets dat trouwens erg goed bleek te werken.

Dit keer was er extra aandacht voor experimenteel geluid (ambient, drones, noise): AU, Der Wexel en Staalplaat Soundsystem deden op vaste tijden performances. Ook waren er speciale filmprogramma’s; daarvoor werd samengewerkt met Montevideo/Time Based Arts en het Rotterdam VHS Festival. Het weer was geweldig (het leek wel zomer!) en er kwamen zo’n 1500 bezoekers.

Deelnemende kunstenaars:
Aris de Bakker | Jan Theun van Rees | Roselien Steur | Staalplaat Soundsystem | Arthur Kleinjan | Mark Bain | Carla Graft | AU | Rotterdan VHS Festival | Kyoko Inatome | Anja Masling | André Pielage | Titia Ex | Jasper van den Brink | Montevideo filmprogramma | Stanislaw Lewkowicz | Matthijs Muller | Jochem van der Spek | Ira van der Valk | Ligteringen & De Rooij | Sara Nuytemans | Wessel ‘Der Wexel’ Westerveld | Kees Hoogeveen

Polderlicht 2005 was mogelijk dankzij steun van stadsdeel Oost/Watergraafsmeer, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, VSB Fonds, Stroom Den Haag, Woningcorporatie Ymere, het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en vele anderen.

Polderlicht 2007

19, 20 en 21 oktober 2007 van 19.00 tot 24.00 uur | Polderweggebied (Polderweg, Oranje Vrijstaatkade), Amsterdam Oost | Toegang gratis

video | Ook de vierde editie van Polderlicht speelde zich af in het Amsterdamse Polderweggebied. De bodemsanering die ook al zo bepalend was voor de derde editie was nog steeds volop aan de gang; ondertussen werd er al voortvarend gewerkt aan nieuwe gebouwen. Een groot deel van het gebied leek nog het meest op een maanlandschap en was slechts ten dele toegankelijk. Polderlicht was opnieuw een boeiende, gevarieerde tentoonstelling met ruim 20 licht- en geluidskunstwerken die vrijwel allemaal een relatie aangingen met hun omgeving. Een groot deel van de werken (lichtinstallaties, videoprojecties, geluidsobjecten) was vanaf de straat te zien en/of te horen. Er waren speciale filmprogramma’s in de aula van Montessori College Oost aan de Polderweg; daarvoor werd samengewerkt met het Filmmuseum en (opnieuw) het Rotterdam VHS Festival.

Polderlicht 2007 overlapte met het Amsterdam Dance Event (ADE) en had ook ADE-bezoekers het één en ander te bieden: er waren verschillende geluidsobjecten en muziekperformances te zien en te horen in het casco van het toekomstige nieuwe stadsdeelkantoor aan de Oranje Vrijstaatkade. Het casco, op dat moment niet méér dan een betonnen skelet, en de overal aanwezige bouwmaterialen bleken de perfecte ambiance voor ‘uitgeklede’ kunstwerken als de gitaren-zonder-band van Steven Vinkenoog, de diaprojectoren-zonder-dia’s van Wessel Westerveld en de orgelpijpen-zonder-orgel van Volfango Pecoraio. Verder was er een infostand (aan de Linnaeusstraat) en een bar (in Sports World aan de Oranje Vrijstaatkade.) Er werden -zoals te doen gebruikelijk- plattegronden uitgedeeld met alle kunstwerken erop, zodat niemand iets hoefde te missen.

Het was ijzig koud voor de tijd van het jaar; niettemin was deze editie van Polderlicht met zo’n 2500 bezoekers de best bezochte tot dan toe.

Met werk van:
Wessel ‘Der Wexel’ Westerveld | Filmmuseum & Arjan van Sorge | Feedbacksociety/Arno Scheper | Matthijs Muller | Volfango Pecoraio | Steven Vinkenoog | Ronald van der Meijs | Machinefabriek & Stil Buitenruimtes | Sarah Barkmeijer | Har Hollands & Kees Bos | Peter Vink | MAM | Bas Peeters | Yarre Stooker | Eleonoor van Beusekom | Danielle van Vree | Erik Groen | Rotterdam VHS Festival | Femke van Heerikhuizen | Simone van den Heuvel | Stanislaw Lewkowicz | Rianne van Schijndel | Tom Veeger

Polderlicht 2007 was mogelijk dankzij steun van stadsdeel Oost/Watergraafsmeer, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Stroom Den Haag, Thuiskopiefonds, Prins Bernhard Cultuurfonds Noord Holland, Woningcorporatie Ymere en vele anderen.

Polderlicht 2009

23, 24 en 25 oktober 2009 van 19.00 tot 24.00 uur | Polderweggebied (Polderweg, Oranje Vrijstaatkade), Amsterdam Oost | Toegang gratis

video | De vijfde editie van Polderlicht. De crisis mocht dan enige vertraging hebben veroorzaakt, de transformatie van het Polderweggebied was onmiskenbaar zijn definitieve fase ingegaan (Inmiddels had het gebied de volstrekt nietszeggende naam Oostpoort toebedeeld gekregen.) In oktober 2009 was het gebied van alle kanten toegankelijk, waren de eerste openbare gebouwen in bedrijf genomen en waren de eerste ‘gewone’ straatjes met ‘gewone’ straatverlichting aangelegd. Eén van de uitgangspunten van Polderlicht (het jarenlang door projectontwikkelaars, aannemers, saneerders en bouwvakkers ‘gegijzelde’ gebied voor drie avond teruggeven aan het publiek) kwam daarmee feitelijk te vervallen. Vandaar dat deze vijfde aflevering tevens de laatste was.

Ruim twintig licht- en geluidskunstwerken en -installaties vormden opnieuw een ‘ontdekkingstocht’ door het Polderweggebied: een wandeling van kunstwerk naar kunstwerk. Net als tijdens voorgaande edities was een groot deel van de kunstwerken vanaf de straat te zien en/of te horen. Maar de bezoeker kon nu ook een aantal nieuwe gebouwen betreden, waar kunstwerken binnen stonden opgesteld. Zo waren er werken te zien in de Brede School, Muziekmakerscentrum muzyQ, de nieuwe behuizing van Sporthal Wethouder Verheij en op én onder het nieuwe stadsdeelkantoor, het zgn. Stadsdeelhuis. Het Centrum Beeldende Kunst (CBK) Amsterdam vulde Polderlicht aan aan met een kleine maar fijne expositie van lichtkunstwerken uit eigen collectie. Ook was hier ons informatie-centrum gevestigd: het was het sjiekste info-centrum dat we ooit hadden! Naast al deze ‘strakke’ gebouwen waren er ook een paar rauwere plekken toegankelijk voor het publiek. In het hart van het project, op het zgn. Atlantisplein, stonden installaties van o.a. Bart Prinsen in het rulle bouwzand, en een lichtkunstwerk van Mark Bain ‘vulde’ de enorme bouwput aan de Oranje Vrijstaatkade. De locaties waren dus zeer afwisselend van sfeer en daardoor vaak verrassend: van het cleane CBK naar een modderige bouwput, van het lichtovergoten MuzyQ naar een duistere fietsenkelder… en dat allemaal op pakweg drie hectare.

Opnieuw deden meer dan twintig kunstenaars mee. Daaronder een paar Polderlicht-bekenden, maar voor het grootste deel waren het (voor ons) nieuwe namen. Voor het eerst waren er deelnemers bij van buiten Nederland, te weten uit Duitsland, België en de Verenigde Staten. Zoals inmiddels gebruikelijk maakten de meeste kunstenaars een nieuw werk. Dit keer waren er tevens enkele zgn. Pluspunten aan het programma toegevoegd: het Helios-project, uitgevoerd door leerlingen van de Brede School onder leiding van Petra Veenstra en Merel Nip, en de gevelaanlichting van Montessori College Oost door Polderlicht-oudgediende Johan Vonk.

We waren zeer te spreken over het niveau van de kunstwerken. Alles paste uitstekend op de toegekende locaties. Het weer was overwegend goed; alleen op de zaterdagavond regende het aanvankelijk. De sfeer was geweldig. We hebben meer dan 3000 bezoekers mogen ontvangen en er is geen onvertogen woord gevallen. Een mooie afsluiting van een bijzonder project (al zeggen we het zelf…)

Deelnemende kunstenaars:
Gudrun Barenbrock & Carl Ludwig Hübsch | Jeroen Glas | Elaine Vis | Beambus | Dorotheé Meddens & Ronald van der Meijs | Jaap de Jonge | Arik Visser | localStyle | Rachel de Boer | Mark Bain | Har Hollands & Kees Bos | Peter Vink| Yehudit Mizrahi/Berale | Bas Peeters | Blendid | Jan-Bas Bollen & Byungyun Kwon | Bart Prinsen | Su Tomesen | Erik Groen | Bert Vogels | Planetart | Kees Hoogeveen

Polderlicht 2009 was mogelijk dankzij steun van stadsdeel Oost/Watergraafsmeer, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Projectbureau Oostpoort, CBK Amsterdam, Woningcorporatie Ymere, Goethe-Institut Niederlande en vele anderen.

. . . . .

Lichtkunst in het Seinhuis 2003-2004

29 augustus 2003 – 20 augustus 2004 | van zonsondergang tot even na middernacht | NS-station Amsterdam Muiderpoort

Vier kunstenaars maakten elk een lichtkunstwerk in het monumentale, 20 meter hoge seinhuis van Amsterdam Muiderpoort. Ze gaven de toren daarmee iets van zijn oude functie terug: er kwamen weer signalen uit. De kunstwerken waren te zien vanuit de trein, vanaf de perrons en vanuit de omliggende straten.

video | Paul Baartmans maakte City Sparks (foto hierboven): in het seinhuis scheen een blauw, schimmig, maar toch helder licht, dat langzaam rond leek te draaien. Als er een trein naderde, begon het licht sneller te flikkeren en bewegen: hoe harder het geluid van de trein, hoe meer de boel op tilt sloeg. Het werk maakte de toeschouwer uiterst bewust van het treingeluid, dat maakte het -hoewel het zelf geen geluid maakte- tevens tot een geluidskunstwerk. Een dwingend, opvallend en sterk kunstwerk.

Attenuation/Angular Frequency van André Pielage bestond uit een twintigtal grote Japanse lampions die door het seinhuis leken te springen, als enorme pingpongballen. Deze ballen werden van binnenuit pastelkleurig verlicht. Het werk was vriendelijk, grappig, ingetogen door het zachte kleurgebruik en uitbundig en opvallend door zijn beweeglijke karakter.

Het titelloze werk van Volker Licht (!) en Henri Unsenos (geen foto) bestond uit een aantal televisietoestellen dat op hetzelfde kanaal (MTV) stond afgesteld. Gordijnen voor de ramen lichtten daardoor op in allerlei kleurschakeringen. Deze installatie suggereerde de aanwezigheid van mensen in het seinhuis: schuwe bewoners, die altijd de gordijnen dicht houden. In het trappenhuis hingen ‘nooduitgang’-lichtbakjes. Dit kunstwerk had een rustgevend, decoratief effect.

Depart and Return van Agneta Evenhuis (foto hieronder) bestond uit schermen aan de kopse kanten van het seinhuis. Daarop werden diaseries geprojecteerd: silhouetten van drie mannen en één vrouw vloeiden langzaam in elkaar over. Ze wachtten, bekeken elkaar, rookten een sigaret. De silhouetten waren gefotografeerd in zwart-wit, wat de broeierige film noir-sfeer versterkte. Een werk met een contemplatieve uitstraling, maar ook een werk dat vragen opriep: wie zijn die mensen? Wat doen ze daar?

Lichtkunst in het Seinhuis 2005-2006

26 augustus 2005 – 21 april 2006 | van zonsondergang tot even na middernacht | NS-station Amsterdam Muiderpoort

Gezien het succes van het eerste seizoen lag een vervolg voor de hand. We hanteerden dezelfde formule; alleen de zomerperiode verviel, omdat die de eerste keer uiteindelijk te weinig ‘rendement’ had opgeleverd. Daarom dit keer geen vier, maar drie kunstenaars:

Kyoko Inatome’s Cubic World (foto hierboven) was een werk dat er ook overdag goed uitzag. Een stuk helderblauwe lucht met witte wolken leek ‘gevangen’ in het seinhuis. Avonds werd de lucht zwart en lichtten de wolken fel fluorescerend op middels blacklight. De vormen van de wolken werden onmiskenbaar die van een wereldkaart, met hier en daar oplichtende hoofdsteden. De getoonde wereld leek in alle opzichten op onze aarde, behalve dat-ie rechthoekig was. Bij Amsterdam knipperde de rode tekst I Am Here! Zo zette Kyoko zichzelf ‘op de kaart’.

Fishing For Compliments: met gebruik van zes beamers en een aantal spiegels transformeerde Eric Staller het seinhuis tot een gigantisch aquarium vol met vissen, van scholen kleine visjes tot individuele kanjers. Het gebruik van spiegelende beelden maakte dat er een soort onderwater-ballet ontstond, een geluidloze choreografie in prachtige kleuren.

Box 29 van Peter Gerritsen (foto hieronder) verbeeldde een soort botanische tuin met een onaardse sfeer. Grote silhouetten van planten en plantachtigen tegen de ramen; daarachter een steeds van kleur veranderend, exotisch licht. Door het gebruik van kleine, kleurrijke en pulserende LED-lampjes leken er elementaire levensvormen in de planten te wonen.

Lichtkunst in Het Seinhuis was mogelijk dankzij steun van Bureau Spoormeester (een samenwerkingsverband van NS en ProRail), het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Oost/Watergraafsmeer.

. . . . .

Polderlicht@home | inleiding

Na vijf keer Polderlicht in het Polderweggebied/Oostpoort vonden we het welletjes. Niet veel later kwamen we terug met een kleinschalige variant: Polderlicht@home. Een wandeltocht langs meerdere (privé-)adressen, steeds in een andere buurt te Amsterdam-Oost, met op elk adres een bijzonder licht-, geluid-, of videokunstwerk.

Aanleiding
In het voorjaar van 2010 waren we in het Duitse Ruhrgebiet om daar de Eerste Biënnale voor Internationale Lichtkunst te bezoeken: zestig lichtkunstwerken op evenzovele locaties, verdeeld over zes steden. Een groot project dus, maar tegelijkertijd heel kleinschalig en intiem. De kunstwerken bevonden zich ieder op een privé-adres, dus bij iemand thuis. De organisatie verstrekte een plattegrond met daarop alle adressen, en daarmee liepen we van woning naar woning. Het kunstwerk stond bij mensen in de woonkamer, in de keuken, in de garage of in de kelder. De één had er zijn woonkamer helemaal voor vrijgemaakt, bij de ander stond het gewoon tussen de meubels of tussen de fietsen, maar altijd gingen de kunst en de leefomgeving een bijzondere verbinding met elkaar aan. We vonden niet alle kunstwerken even goed, maar het project als geheel vonden we geweldig. Dat kwam mede door de bewoners die aan het project meededen: die waren allemaal heel gastvrij en duidelijk trots op ‘hun’ kunstwerk. De meesten maakten graag een praatje, en soms kregen we zelfs een kopje koffie.

En toen dachten we:
…zoiets moet bij ons in Amsterdam-Oost ook kunnen! Maar dan op een wat kleinere schaal. Aldus werd het idee geboren van een wandelroute langs een beperkt aantal (circa vijftien) privé-adressen, gelegen in één buurt, met op elke plek een spannend licht-, geluids- of videokunstwerk. Feitelijk een soort Polderlicht in het klein, vandaar de naam Polderlicht@home. De deelnemende kunstenaars zijn een mix van ‘nieuwe gezichten’ en Polderlicht-bekenden: van veelbelovende nieuwkomers tot gevierde (licht-)kunstenaars. Het werk is zo divers mogelijk en gaat een relatie aan met de plek waar het staat opgesteld.

We kozen voor de middagen van 28, 29 en 30 december. De meeste mensen hebben dan vakantie en, zo dachten we, vlak na de Kerstdagen is er best behoefte aan een verzetje. De eerste editie planden we in de Oosterparkbuurt, een buurt met een mooie mix van allerlei typen huizen. En daar wonen we zelf ook, dus het eerste adres hadden we al binnen.

Drie edities
Die eerste editie van Polderlicht@home was, in alle bescheidenheid, een groot succes. Het gemiddelde niveau van de zéér diverse kunstwerken was dik in orde, maar het waren vooral de onconventionele opzet en de geslaagde uitvoering die het ‘m deden. Bezoekers waren bovendien zeer te spreken over de gastvrijheid die ze op alle adressen hadden ervaren. En we waren elke middag uitverkocht. Eén en ander deed ons besluiten het project te continuëren. In december 2011 vond de tweede editie plaats in het noordelijke deel van de Watergraafsmeer; de derde -en laatste- editie speelde zich in de Dapperbuurt, eind 2012.

Gastheren en -vrouwen
De wellicht belangrijkste voorwaarde om Polderlicht@home op poten te kunnen zetten is het vinden van voldoende mensen die het leuk lijkt om mee te werken. Mensen die -op vrijwillige basis- met ons dit experiment willen aangaan en drie dagen lang een kunstwerk willen ‘adopteren’. En die -in een tijd waarin ‘de vreemdeling’ met steeds meer argwaan wordt bekeken- er geen probleem mee hebben om hun deur te openen voor mensen die ze niet kennen. Gelukkig bestaat dat soort mensen nog!

Om het voor de gastvrouwen en -heren allemaal een beetje behapbaar te houden, verkochten we maximaal 100 kaarten per middag. En om voldoende afwisseling te waarborgen, namen we elke keer ook een paar semi-publieke locaties in de route op, zoals een meubelzaak of een makelaarskantoor. Maar het overgrote deel behoorde dus tot het privédomein: woonkamers, maar bijvoorbeeld ook een werkkamer, een zolder of een balkon.

Polderlicht@home 2010

Licht-, geluid- en videokunst op 17 (privé-)adressen in de Amsterdamse Oosterparkbuurt | dinsdag 28, woensdag 29 en donderdag 30 december 2010 van 14.00 tot 18.00 uur | 100 kaarten per middag, entree € 5, – per persoon, uitverkocht.

De eerste editie van Polderlicht@home speelde zich af in de Oosterparkbuurt, op zeventien adressen, waarvan twaalf ‘privé’. De vijf semi-publieke locaties waren Kringloopbedrijf De Lokatie, Oosterpark Meubelen, Zorgcentrum Kastanjehof, Buurtcentrum Oase en onze eigen Etalagegalerie Inkijk in metrostation Wibautstraat. Twee kunstwerken kwamen tot ons via het Nederlands Instituut voor Mediakunst (NIMK, voorheen Montevideo) en één (historisch) werk was een bruikleen van het inmiddels opgeheven Eindhovense Centrum Kunstlicht In De Kunst.

Deelnemende kunstenaars:
Paul Baartmans / Miloushka Bokma / Melissa Cruz Garcia / Peter van der Es / Titia Ex / Femke van Heerikhuizen / J. Jacobson / Rosa Kijne / Femke Moedt / Tim Olden / Nico Parlevliet / Bas Peeters / Elodie Pong / Milou Rabe / Sara Rajaei / Arno Scheper / Yarre Stooker / Wiersma & Smeets

Polderlicht@home 2010 kwam tot stand dankzij de steun van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Gemeente Amsterdam stadsdeel Oost, woningcorporatie Eigen Haard, woningcorporatie Ymere, Phantavision, drukkerij Imprimo, Erik’s Delicatessen. Uiteraard veel dank aan alle gastvrouwen en -heren!

Polderlicht@home 2011

Lichtkunst en meer op 16 (privé-)adressen in de Amsterdamse Watergraafsmeer | woensdag 28, donderdag 29 en vrijdag 30 december 2011 van 13.00 tot 18.00 uur | 100 kaarten per middag, entree € 7,50 – per persoon, uitverkocht.

video | De tweede editie van Polderlicht@home speelde zich af op zestien adressen in het het noordelijke deel van de Watergraafsmeer, tussen Linnaeuskade en het Galileïplantsoen/Hugo de Vrieslaan. Deze buurt bestaat grotendeels uit statige, uit eind 19e en begin 20ste eeuwse huizen, veelal eigen bezit, en dat maakte deze tweede editie tot een wat ‘sjiekere’. Dat werd nog eens versterkt door de medewerking van het riante, stijlvolle CBK Amsterdam en Amsterdams enig overgebleven ‘buitenplaats’ (en top-monument) Huize Frankendael: beiden fungeerden als beginpunt en als infocentrum en boden daarnaast ieder een eigen tentoonstelling.De overige ‘semi-publieke’ ruimtes waren lampenwinkel Licht&Wonen, makelaarskantoor Pappie en Van der Zee, de entree van de Hofkerk.

Deelnemende kunstenaars:
Tamar Frank | Takako Higashihata | Maarten Bel | Sonja Karle | Mayke Verhoeven | Marijke Neppelenbroek | Arjen Boerstra | Bart Prinsen | Serge Verheugen | Ronald van der Meijs | Willem Sjoerd van Vliet | Annette van den Toorn | Roy Villevoye & Jan Dietvorst | Femke Schaap | Constant Dullaart | Peter Zegveld

Polderlicht@home 2011 kwam tot stand dankzij steun van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Gemeente Amsterdam stadsdeel Oost, CBK Amsterdam, Huize Frankendael, Phantavision AV Verhuur, Drukkerij Imprimo en Erik’s Delicatessen. Heel veel dank ook aan onze gastvrouwen en -heren!

Polderlicht@home 2012

Lichtkunst en meer op 15 (privé-)adressen in de Amsterdamse Dapperbuurt | vrijdag 28, zaterdag 29 en zondag 30 december 2012 van 13.00 tot 18.00 uur |
100 kaarten per middag, entree € 7,50 – per persoon, uitverkocht.

video | De derde editie van ons leuke gluren-bij-de-buren-op-cultureel-verantwoorde-wijze-project. Licht- en videokunst op vijftien adressen in de gezellige Dapperbuurt. Tien privé-adressen, en vijf ‘semi-publieke’ ruimtes: boekenwinkel Leeshal Oost, de entree van de Muidertoren, de welkomstruimte van Wijkcentrum Wonen/Dwars door de Buurt, galerie outLINE en een voormalig (leegstaand) postkantoor. Met medewerking van vijftien kunstenaars, zowel talentvolle beginners als wat grotere namen, en toegankelijk voor een beperkt publiek. Het gemiddelde niveau van de werken was erg goed, de inzet van gastvrouwen en -heren en kunstenaars was weer hartverwarmend, de sfeer was uitstekend: wat ons betreft de beste @home van de drie.

Deelnemende kunstenaars:
Roos van Haaften | Tom Milnes (UK) | Alexa Meyerman | MMC Schobbe | Rachel de Boer | Anne Verhoijsen | Marc Barreda | André Pielage | Navid Nuur | Joost Mellink | Marion Traenkle (foto hierboven) | Doina Kraal | Dirk Schlichting (D) | Robert Roelink | eddie d

Met dank aan: Amsterdams Fonds voor de Kunst | Gemeente Amsterdam stadsdeel Oost | Drukkerij Imprimo | Phantavision AV-verhuur | Erik’s Delicatessen | outLINE | Dynamo | alle gastvrouwen en -heren!

. . . . .

Lichtkunst in  de Borneohof

Borneohof, Javaplein Amsterdam-Oost | vier winters 2102 – 2015

De nok van de markante toren van het stijlvolle verzamelgebouw De Borneohof aan het Javaplein werd drie winters achter voorzien van steeds een andere lichtinstallatie. Dat maakte de toren ook ‘s avonds tot een herkenbaar baken in de Indische Buurt.

In de winter van 2012 was de beurt aan Javaplein12f van kunstenaar Peter Vink.. Het kunstwerk wilde op een ingetogen en toch opvallende manier de architectuur van de toren ‘doortrekken’ tegen de donkere hemel: het resultaat was minimal art die tot in de verre omtrek te zien was. Het werk werd op donderdag 2 februari ‘onthuld’ door Jeroen van Spijk, portefeuillehouder Kunst en Cultuur van stadsdeel Oost.

video | In de winter van 2012-2013 plaatste Paul Baartmans zijn installatie LUX (foto hierboven); een subtiel doch beweeglijk lichtspel dat het ‘penthouse-gevoel’ van de hooggelegen woning (veruit de hoogste van de Indische Buurt) versterkt. Baartmans: “Ik speel met dynamische factoren zoals beweging, toeval en interactiviteit, en daarbij streef ik naar monumentaliteit. Motieven als schaduw, ritme, geluid, spiegelingen, golfbewegingen, combinaties van lichtkunst met architectuur of (stads-) landschap; alles kan bijdragen tot een geschakeerd resultaat, waarbij beleving, verwondering en soms ook verstilling voorop staan.”

Na Peter Vink en Paul Baartmans was het aan Herman Kuijer om derde lichtinstallatie te tonen (foto hieronder). Zijn titelloze werk was zowel redelijk ingetogen als van een ‘onbeschaamd decoratief karakter’ maar waar de voorgangers zich beperkten tot wit licht was Kuijer’s bijdrage een feest van kleur. Zestien at random gekozen gekleurde neons genereerden reflecties en een palet van mengkleuren op pilaren en luifel: even simpel als effectief.

Omdat alle betrokken partijen (kunstenaar, bewoner, wijzelf) het betreurden dat het project ophield in voorjaar 2014, werd gezamenlijk besloten om Herman Kuijer’s installatie een reprise te gunnen. In november 2014 is het nogmaals voor een periode van drie maanden in werking gezet, met enigszins veranderde kleurencombinaties. Met dank aan het stadsdeel, dat de stroomkosten dekte.

Met dank aan:
Amsterdams Fonds voor de Kunst, Gemeente Amsterdam stadsdeel Oost, De Alliantie en Geusebroek Verheij Architecten. Speciale dank aan bewoner Andy de Geus.

. . . . .

TransLumen

31 oktober en 1, 2, en 3 november 2013 | van 18.00 tot 24.00 uur | 25 locaties in de Transvaalbuurt, Amsterdam Oost | Toegang gratis | in opdracht van en in samenwerking met Museum zonder Muren

video | Gedurende vier avonden veranderde de gezellige Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost in een lichtkunstmuseum met grotere en kleinere lichtobjecten en –installaties. Een groot aantal ramen van woonhuizen en een enkele bedrijfsruimte diende als vitrine met daarin ‘retro-futuristische’ lichtobjecten uit de jaren ’70 en ’80 van de 20ste eeuw: de pionierstijd van de lichtkunst. Deze museumstukken kwamen uit de collectie van het Eindhovense Light Art Centre en stammen uit het eveneens Eindhovense Centrum Kunstlicht In De Kunst, het enige lichtkunstmuseum dat Nederland ooit gekend heeft.

Deze historische objecten werden afgewisseld met monumentale lichtinstallaties van hedendaagse kunstenaars uit binnen- en buitenland, geplaatst in de openbare ruimte. Hoewel hier of daar een eigentijds LED- of laserlicht opdook lag het accent op het gebruik van oldskool materialen als gloeilampen, TL-buizen en dia- en overhead-projectoren. Eén en ander werd aangevuld met een collectieve lichtsculptuur door tientallen kinderen uit de buurt alsmede een op dat moment gloednieuwe (permanente) lichtinstallatie in een voetgangerstunnel. In totaal ging het om 25 lichtkunstwerken, verspreid over de gehele Transvaal. Aan de hand van een speciale plattegrond kon de bezoeker van kunstwerk naar kunstwerk lopen (of fietsen.) TransLumen was een culturele wandeltocht door een markant stukje Amsterdam met bijzondere Berlage-architectuur, een bewogen geschiedenis en een uiterst diverse bevolking.  

Met werk van:
Nikola Dicke | Andrea Dröes (foto hierboven) | Lenneke van der Goot | Erik Groen | Jos Hardeman | Har Hollands & Kees Bos | J.Jacobson | Joseph vd Horst | Coen Kaayk | Bonne Knibbe & Marloes van Son | Ingo Maurer | NIO Architecten | Koji Ogura| Hans Schork | Joseph Semah | Egied Simons | Wisse Trooster & Openlight | Petra Veenstra | Bert Vredegoor | Thierry Ysebaert | Johan van Zutphen  | Mike Rijnierse & Willem Marijs (foto hieronder:)

Museumstukken
Het Eindhovense Centrum Kunstlicht In De Kunst is het enige echte museum voor lichtkunst dat Nederland ooit gekend heeft. Sinds de door ons zeer betreurde opheffing in 2010 wordt de omvangrijke collectie (eigendom van de Gemeente Eindhoven) beheerd door het eveneens Eindhovense Light Art Centre (LAC). Wij waren er trots op dat we een aantal werken uit deze collectie mochten tonen. Voor TransLumen kozen we voornamelijk lichtobjecten met een speels, experimenteel, decoratief karakter, ergens tussen kinetische kunst, pop art, optical art en design. Het betrof in alle gevallen werken uit de jaren ’70, ’80 en ’90 – pioniersjaren voor lichtkunst- met een grote historische waarde. En wat is een betere locatie voor een ‘collectie zonder museum’ dan een ‘museum zonder muren’? Pakweg de helft van de gekozen museumstukken functioneert op basis van één of meerdere gloeilampen. Een paar anderen spelen met de vorm van een gloeilamp. Ook dat maakt ze historisch: nu lichtbronnen als TL, halogeen, neon, spaarlampen en vooral LED in rap tempo het stokje overnemen zal het oude, vertrouwde peertje binnen afzienbare tijd zélf een ‘museumstuk’ zijn.

Droomschaduw
Theatervormgeving, beeldhouwen, fotografie, collages… Petra Veenstra is van vele markten thuis. Ook is ze druk met kunsteducatie voor en met zowel kinderen als volwassenen. Zij vindt het belangrijk verbindingen te leggen tussen de diverse groepen in de samenleving. Voor TransLumen liet ze ruim 50 kinderen, afkomstig van Kinderatelier Transvaal, Talententent Transvaal en basisschool De Kaap, experimenteren met licht en schaduw en aldus hun ‘dromen’ verbeelden. De resultaten werden samengevoegd tot de ruimtevullende installatie Droomschaduw (foto hieronder.) Daarbij werd zoveel mogelijk gewerkt met gerecyclede materialen; technische ondersteuning was er van Nienke Brokke.

Wayang Tugela
Vlak voor Translumen werd de voetgangers- en fietserstunnel onder het spoor aan de Tugelaweg verfraaid met een permanent lichtkunstwerk/-ontwerp van NIO architecten. Beide zijwanden werden voorzien van glasplaten met daarachter verticale LED-strips die behoorlijk veel wit licht genereren. Daarbinnen bewegen een paar contouren, daar waar de LEDs uit zijn. Het blijken dieren die vlak achter de rimpelingen van het glas langs bewegen. Het zijn The Big Five uit die ándere Transvaal, in Zuid Afrika: de olifant, de neushoorn, de leeuw, de buffel en het luipaard. En net als op safari, zijn wij mensen slechts op bezoek. Wie geluk heeft ziet een buffel die wat staat te grazen, een luipaard die net ontwaakt of een olifant die z’n kop optilt. Wayang Tugela combineert de Grote Vijf met het oeroude Indonesische wayang-poppenspel en moderne LED-techniek.

Met dank aan:
Amsterdams Fonds voor de Kunst | Ministerie van OCW | Gemeente Amsterdam stadsdeel Oost | Transvaal Steeds Beter | Light Art Centre, Gemeente Eindhoven | de bewoners en ondernemers die hun raam als vitrine ter beschikking stelden

. . . . .

Staatslicht

Staatslicht | 7 december 2014 t/m 15 februari 2015 | Twaalf locaties in de Staatsliedenbuurt, Amsterdam-West | Toegang gratis | In opdracht van en in samenwerking met Stichting KunstTraject

video | Niet lang na TransLumen werden we benaderd door Stichting KunstTraject, een sympathieke organisatie die sinds jaar en dag een aantal kunstetalages beheert in de Staatsliedenbuurt. Of we die mooie museumstukken uit Eindhoven ook dáár wilden tonen. We selecteerden daarvoor werken die deels ook al bij TransLumen te zien waren geweest en vulden die aan met ‘nieuwe’, waaronder (van links naar rechts op onderstaand plaatje:) Fire & Light van Jozef van der Horst, een titelloos lichtobject met refracterende lijnen van Johan van Zutphen en Some Like It Hot van Thierry Ysebaert.

Met werk van: Jeroen Henneman | Jozef van der Horst | J.Jacobson | Coen Kaayk | Herman Kuijer | Ingo Maurer | Herman Kuijer | Koji Ogura | Hans Schork | Albert in ‘t Veld | Thierry Ysebaert | Johan van Zutphen